Ba năm sau World Cup nữ 2026, bóng đá nữ Việt Nam đang nợ thế hệ Huỳnh Như một lời hẹn

Khi những chiếc khăn đỏ được giơ lên ở khán đài Eden Park, Auckland, vào ngày 22 tháng 7 năm 2026, tôi biết mình đang chứng kiến điều mà rất nhiều thế hệ cầu thủ nữ Việt Nam trước đó chỉ dám mơ tới. Đội tuyển nữ Việt Nam đang đứng trên sân cỏ World Cup, điều mà đến cả những người lạc quan nhất cũng không dám hứa hẹn trước đó mười năm. Một buổi chiều ở New Zealand, nơi gió biển thổi qua những khán đài chật kín, và một đội bóng nhỏ bé đến từ Đông Nam Á bước ra trong tiếng hát không phải bằng ngôn ngữ của họ, nhưng vẫn vang lên đầy tự hào. Tôi không nhớ nổi mình đã ngồi yên bao lâu, chỉ nhớ rằng trái tim mình đập theo từng nhịp chạy của các cô gái mặc áo đỏ. Khoảnh khắc ấy cứa vào tôi một câu hỏi mà ba năm sau tôi vẫn chưa tìm được lời đáp trọn vẹn: điều gì sẽ xảy ra sau khi giấc mơ thật nhất của bóng đá nữ Việt Nam đã thành hiện thực?

Để đến được World Cup nữ 2026, bóng đá Việt Nam đã đi qua một con đường dài không ai tưởng tượng nổi. Tháng 2 năm 2026, tại Ấn Độ, trong khuôn khổ AFC Women's Asian Cup, đội tuyển nữ Việt Nam phải thắng Thái Lan ở trận play-off để giành một trong những tấm vé cuối cùng đến World Cup. Chiến thắng 2-1 không chỉ là một kết quả, mà là sự tích lũy của hai thập kỷ kiên trì, xây dựng nền móng từ các giải đấu trong nước, từ những trung tâm đào tạo trẻ ít ỏi, từ những HLV đã gắn bó với bóng đá nữ khi không ai coi đây là một nghề. Huỳnh Như khi đó đã ngoài 30 tuổi, vẫn chạy không biết mệt trên sân, giống như cách cô đã chạy suốt 15 năm qua. Đội tuyển do HLV Mai Đức Chung dẫn dắt, một người đã dành phần lớn sự nghiệp của mình cho bóng đá nữ trong âm thầm. Tại World Cup, Việt Nam rơi vào bảng E cùng với đương kim vô địch thế giới Mỹ, Hà Lan và Bồ Đào Nha. Đây là bảng đấu mà trước giải, hầu hết các chuyên gia đều dự đoán Việt Nam sẽ trắng tay. Họ đã trắng tay thật, với ba trận thua, không ghi được bàn thắng nào và hiệu số -12. Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số đó, tôi nghĩ chúng ta sẽ bỏ lỡ toàn bộ câu chuyện.

Chức vô địch là một vòng tay, nhưng vòng tay đẹp nhất là khi sân cỏ ôm lấy những kẻ thất bại. Trận đầu tiên gặp Mỹ ở Auckland không phải là một trận đấu về tỷ số. Đó là một trận đấu về lòng can đảm. Thủ môn Trần Thị Kim Thanh đã có màn trình diễn không thể tin nổi trước sức ép của nhà đương kim vô địch. Mỗi pha cứu thua của chị là một câu trả lời cho những ai cho rằng bóng đá nữ Việt Nam đến World Cup chỉ để lấp đầy số trận. Hàng phòng ngự lùi sâu, chấp nhận chịu đựng, chấp nhận để đối phương cầm bóng nhiều hơn, nhưng vẫn đứng vững về mặt tinh thần. Tôi xem trận đấu đó và nhớ đến những chiếc ghế trống trong mùa dịch ở các sân vận động Việt Nam, nơi không có khán giả, nhưng vẫn có những con người tập luyện trong âm thầm, không ai nhìn thấy, để đến một ngày họ đứng trước cả thế giới và không hề run sợ.

Tôi dành nhiều tháng sau giải đấu để lắng nghe các cầu thủ trẻ ở Việt Nam kể về cảm giác khi theo dõi World Cup từ quê nhà. Rất nhiều cô gái 15, 16 tuổi chưa từng dám nói với cha mẹ rằng mình muốn trở thành cầu thủ bóng đá, đã bắt đầu mặc áo đấu của đội tuyển nữ. Số lượng trẻ em gái đăng ký học bóng đá ở các trung tâm đào tạo tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội tăng rõ rệt sau World Cup, theo ghi nhận của các HLV địa phương mà tôi trao đổi. Ba năm sau, đội tuyển nữ Việt Nam không còn được nhắc đến như một câu chuyện cổ tích. Nhưng việc duy trì thành công đó lại khó khăn hơn nhiều so với việc tạo ra một cú sốc. Giải vô địch quốc gia vẫn còn thiếu chiều sâu, các trung tâm đào tạo nữ vẫn chỉ tập trung ở một vài thành phố lớn, và cầu thủ nữ kiếm sống bằng bóng đá vẫn là điều xa xỉ ở hầu hết các tỉnh thành.

Bóng đá nữ Việt Nam sau World Cup 2026 không thiếu tài năng trẻ, mà thiếu một hệ thống để nuôi dưỡng và bảo vệ họ. Nguyễn Thị Thanh Nhã, người từng ghi bàn vào lưới đội tuyển Đức trong trận giao hữu trước thềm World Cup, là một ví dụ về việc thế hệ kế cận đã sẵn sàng. Nhưng Thanh Nhã và những cầu thủ cùng lứa như thế cần được thi đấu thường xuyên ở môi trường cạnh tranh cao hơn. Họ cần các giải trẻ có chất lượng, cần HLV được đào tạo bài bản, cần chế độ dinh dưỡng và chăm sóc thể lực xứng đáng. Tuổi trẻ không chỉ là tốc độ, mà là cách người ta chọn để lao về phía trước. Chọn đầu tư vào học viện nữ hôm nay sẽ tạo ra thế hệ đủ sức mặc áo đỏ ở kỳ World Cup tiếp theo.

Trong suốt ba năm qua, tôi thấy xuất hiện một cách nhìn ngược chiều: World Cup 2026 đã trở thành áp lực, chứ không còn là động lực. Nhiều tuyển thủ trẻ thừa nhận với tôi rằng họ sợ bị so sánh với thế hệ Huỳnh Như, sợ những chiếc ghế trống sẽ hướng về họ bằng con mắt trách móc nếu họ không thể làm nên kỳ tích tương tự. Nỗi sợ đó vô hình nhưng có thật. Nó khiến các cầu thủ trẻ chơi an toàn, sống trong vòng an toàn của những gì đã được định sẵn, thay vì dám thử nghiệm và dám thất bại. Truyền thông cũng có phần lỗi khi luôn dùng hình ảnh của Huỳnh Như, Kim Thanh, Mai Đức Chung như một thước đo duy nhất cho mọi thế hệ tiếp theo. Sân cỏ không bao giờ phản bội ai, chỉ là người ta thường quên rằng nó cũng biết ôm. Sân cỏ World Cup 2026 đã ôm lấy thất bại của bóng đá nữ Việt Nam theo cách mà không một danh hiệu nào có thể ôm được, và chính sự chở che đó mới là thứ giúp họ đứng dậy được. Thế hệ mới cũng cần được ôm như vậy, thay vì bị đặt lên vai những kỳ vọng mà họ không hề tạo ra.

Ba năm là một khoảng thời gian đủ dài để một giấc mơ trở thành ký ức, nhưng cũng đủ ngắn để một thế hệ cầu thủ trẻ có thể tiến tới và viết tiếp giấc mơ đó bằng ngôn ngữ của riêng họ. Câu hỏi không nên là liệu đội tuyển nữ Việt Nam có thể vô địch một giải đấu lớn, vì bóng đá không vận hành theo cách đó. Câu hỏi nên là liệu chúng ta có đủ kiên nhẫn để xây dựng con đường cho họ, giống như thế hệ đi trước đã xây dựng con đường cho Huỳnh Như và đồng đội. Những chiếc ghế trống vẫn vang tiếng hát, bởi nỗi nhớ cũng là một dạng cổ động viên. Và khi bóng đá nữ Việt Nam bước ra sân ở giải châu lục năm 2026, sẽ có một thế hệ mới hỏi: chúng tôi đến đây để làm gì? Câu trả lời của họ, chứ không phải ký ức của chúng tôi, sẽ quyết định điều tiếp theo xảy ra.