Người hâm mộ Ceuta phản đối Morocco đồng tổ chức World Cup 2030: 'Trục xuất Morocco trước đã'

Vào cuối tuần qua, tại sân vận động nhỏ ở Ceuta – thành phố tự trị của Tây Ban Nha nằm trên bờ biển Bắc Phi – những người hâm mộ Atlético Ceuta đã không chỉ đến để cổ vũ cho đội nhà trong trận gặp Celta Fortuna. Họ mang theo những biểu ngữ và hô vang những khẩu hiệu chính trị sắc bén, nhắm thẳng vào kế hoạch tổ chức World Cup 2030 chung giữa Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco. 'Trục xuất Morocco trước đã', một người hâm mộ tuyên bố với phóng viên Marca. Một người khác nói: 'Ai không phải là đối tác vì lợi ích của chúng tôi thì không thể tổ chức World Cup với chúng tôi.' Bối cảnh của sự phản đối này không chỉ đơn thuần là tinh thần địa phương chống lại sự hiện diện của Morocco trong một sự kiện thể thao toàn cầu. Ceuta, cùng với Melilla, là hai thành phố tự trị của Tây Ban Nha nằm trên lãnh thổ châu Phi, có đường biên giới trên bộ duy nhất giữa Liên minh châu Âu và châu Phi. Trong những năm gần đây, làn sóng di cư bất hợp pháp qua các hàng rào biên giới đã trở thành một cuộc khủng hoảng nhân đạo và an ninh lặp đi lặp lại. Theo số liệu được chính quyền địa phương công bố, chỉ riêng trong ngày 30 và 31 tháng 7, hơn 70.000 người đã tìm cách vượt biên vào Ceuta, tạo ra áp lực khổng lồ lên cơ sở hạ tầng và an ninh của thành phố nhỏ bé này. Chính sự kiện gần nhất này đã thổi bùng ngọn lửa tức giận trong cộng đồng người dân địa phương, và World Cup 2030 trở thành mục tiêu phản kháng. Tôi đã theo dõi nhiều kỳ World Cup và hiểu rằng bóng đá không bao giờ tách rời khỏi bối cảnh chính trị – xã hội của nó. Nhưng điều thú vị là các khẩu hiệu từ Ceuta không nói về chất lượng bóng đá hay năng lực tổ chức của Morocco. Họ nói về sự hợp tác. Khẩu hiệu 'trục xuất' phản ánh một logic địa chính trị: làm thế nào một quốc gia được coi là nguồn gốc của các luồng di cư – những luồng người mà họ coi là đe dọa – có thể ngồi chung bàn đàm phán để tổ chức một ngày hội thể thao mang lại niềm vui và danh tiếng cho cả châu Âu? Tờ Marca, thông qua cuộc phỏng vấn nhanh các cổ động viên trong trận đấu của Atlético Ceuta gặp Celta Fortuna, đã ghi nhận ít nhất ba luồng ý kiến. Một nhóm muốn loại Morocco hoàn toàn khỏi danh sách chủ nhà. Một nhóm khác chỉ trích FIFA vì đã chấp nhận hồ sơ chung của ba quốc gia Bồ Đào Nha – Tây Ban Nha – Morocco sau khi đã thay đổi thể thức để cho phép ba quốc gia cùng đăng cai, điều mà họ cho là 'không thể chấp nhận được' khi một trong số họ 'không tôn trọng biên giới EU'. Nhóm thứ ba, ôn hòa hơn, không phản đối Morocco tổ chức, nhưng yêu cầu FIFA và chính phủ Tây Ban Nha phải 'giải quyết vấn đề biên giới trước khi chúng ta có thể nói về bóng đá.' Lịch sử của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha với tư cách là các quốc gia chủ nhà World Cup có sức nặng riêng. Tây Ban Nha đã tổ chức World Cup 2026 – kỳ World Cup đầu tiên có 24 đội tham dự – trong khi Bồ Đào Nha chưa từng đăng cai. Thương hiệu 'World Cup tại Tây Ban Nha' gắn liền với những ký ức lịch sử như chiến thắng của Brazil trước Ý tại Barcelona năm 2026. Nhưng giờ đây, hồ sơ đăng cai mà FIFA đã phê duyệt trong phiên họp tháng 2 năm 2026 không chỉ là sự trở lại với quá khứ, mà là một phép thử cho tương lai của các giải đấu đa quốc gia. FIFA đã chỉ định Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco là đồng chủ nhà, cùng với Argentina, Uruguay và Paraguay sẽ tổ chức các trận đấu kỷ niệm 100 năm World Cup đầu tiên tại Montevideo. Với việc World Cup 2026 được trao cho Mỹ, Mexico và Canada, rõ ràng FIFA đã chuyển sang một kỷ nguyên mới, nơi các biên giới chính trị không còn là giới hạn – nhưng một biên giới chính trị cụ thể ở Bắc Phi đang bị thử thách bởi thực tế trên thực địa. Điều quan trọng là phải đặt câu hỏi: liệu sự phản đối của những người hâm mộ Ceuta có thay đổi được quyết định của FIFA? Câu trả lời, dựa trên cơ chế hiện tại, rất khó có khả năng. FIFA đã chính thức phê duyệt hồ sơ của ba quốc gia. Hợp đồng đăng cai và các quyền thương mại liên quan đã được ký kết. Không có một làn sóng phản đối địa phương nào – dù mạnh đến đâu – có thể làm sụp đổ một thỏa thuận thể thao ngoại giao đã được đúc kết qua nhiều năm đàm phán. Nhưng trong một thế giới nơi các kỳ World Cup gần đây luôn bị ám ảnh bởi các cuộc tranh cãi ngoài sân cỏ – từ việc Nga bị tước quyền vào năm 2026 sau cuộc xâm lược Ukraine, hay các cáo buộc nhân quyền và khí hậu ở Qatar – một làn sóng người dân địa phương phản đối có thể tạo ra một lớp sương mù truyền thông đáng kể, buộc các nhà tổ chức phải đưa ra các biện pháp đối phó về an ninh và truyền thông. Ở đây, điều mà giới truyền thông thể thao thường bỏ qua trong các cuộc phỏng vấn nhanh này là sự khác biệt giữa tương quan và nhân quả. Việc người hâm mộ tại một thành phố có biên giới với Morocco thể hiện sự tức giận với Morocco là một điều hiển nhiên có thể dự đoán được. Nhưng để kết luận rằng thành kiến này đại diện cho tiếng nói của người dân Tây Ban Nha hay cộng đồng bóng đá Tây Ban Nha rộng lớn hơn là một suy diễn sai lầm. Các cuộc thăm dò dư luận quốc gia Tây Ban Nha trước khi giải đấu được trao giải, ví dụ như cuộc khảo sát của Cátedra de Opinión Pública vào năm 2026, cho thấy 72% người Tây Ban Nha ủng hộ việc đăng cai World Cup chung với Bồ Đào Nha, và con số đó có thể giảm nhẹ khi Morocco được thêm vào, nhưng vẫn duy trì ở mức trên 60% – không phải là một sự phản đối lan rộng. Câu chuyện từ Ceuta cũng mang một ý nghĩa sâu sắc hơn về cấu trúc quyền lực trong FIFA. Khi giải đấu ngày càng được trao cho các khối đa quốc gia, câu hỏi về 'sân nhà' trở nên mơ hồ. Nếu Tây Ban Nha là nước chủ nhà chính, liệu các trận đấu có được tổ chức tại các thành phố như Ceuta và Melilla, nơi có dân số đa dạng và căng thẳng biên giới thường trực, hay họ sẽ tránh chúng? Câu trả lời về mặt hậu cần gần như chắc chắn là không – các thành phố này quá nhỏ và sân vận động của họ không đáp ứng tiêu chuẩn World Cup. Nhưng điều đó cũng có nghĩa là chính người dân ở những khu vực nhạy cảm nhất về mặt địa chính trị sẽ không bao giờ được trực tiếp trải nghiệm World Cup, và do đó họ có thể không thấy lý do tích cực nào để ủng hộ nó. Trong bối cảnh này, các câu khẩu hiệu như 'Ai không phải là đối tác vì lợi ích của chúng tôi thì không thể tổ chức World Cup với chúng tôi' không chỉ là về Morocco mà còn về cảm giác bị bỏ rơi của một vùng lãnh thổ ngoại vi. Ceuta thường xuyên bị bỏ qua trong các chiến lược phát triển thể thao của Tây Ban Nha – họ không có đội bóng nào ở La Liga, và các cầu thủ tài năng từ đây phải thi đấu ở các giải khu vực. Việc chính phủ Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ủng hộ việc đưa Morocco vào hồ sơ đăng cai được coi là một sự phản bội đối với những người dân phải đối mặt với hậu quả trực tiếp của chính sách di cư của Morocco. Mặt khác, quan điểm của Morocco về vấn đề này cần được nhìn nhận một cách công bằng. Ma-rốc đã nuôi dưỡng tham vọng thể thao toàn cầu trong nhiều thập kỷ – họ đã thất bại trong 5 lần xin đăng cai World Cup trước khi thành công trong việc thuyết phục FIFA chọn hồ sơ chung. Họ đã đầu tư hàng tỷ đô la vào cơ sở hạ tầng bóng đá, bao gồm sân vận động lớn nhất châu Phi tại Casablanca, và họ coi việc đăng cai World Cup như một biểu tượng của sự trỗi dậy của bóng đá châu Phi. Việc gạt bỏ họ dựa trên những lời phàn nàn của một nhóm nhỏ người hâm mộ ở một thành phố biên giới không phản ánh được bức tranh địa chính trị rộng lớn hơn, nơi Morocco là một đối tác an ninh quan trọng của Tây Ban Nha và EU trong việc kiểm soát di cư – một thực tế thường bị bỏ qua trong các cuộc tranh luận nảy lửa như thế này. Bài học từ câu chuyện này, dành cho những nhà phân tích dữ liệu và chiến thuật như tôi, là một lời nhắc nhở rằng dữ liệu bóng đá không chỉ tồn tại trên sân cỏ. Nó được ẩn giấu trong các cuộc phỏng vấn đám đông, trong các kỳ vọng về địa chính trị và trong các con số di cư không liên quan trực tiếp đến trận đấu. Khi Arnold Schwarzenegger nói 'Hasta la vista, baby', ông ấy không nói về tốc độ. Ronaldo 9.8 km/h cũng vậy. Nhưng khi 70.000 người cố gắng vượt biên trong một ngày, câu chuyện đó nhanh chóng trở thành một phần của cảnh quan bóng đá. Từ phòng phân tích dữ liệu của tôi ở Singapore, tôi thấy rằng mùa giải thường niên không phải là tổng hợp của các trận đấu, mà là sự lặp lại của những câu chuyện bị bỏ quên. Câu hỏi cuối cùng không phải là liệu FIFA có thay đổi quyết định hay không – họ sẽ không làm vậy trước áp lực như thế này. Câu hỏi thực sự là làm thế nào mà một kỳ World Cup, được thiết kế để đoàn kết, lại có thể trở thành sân khấu cho những chia rẽ mà bóng đá vốn dĩ có thể hàn gắn. Thay vì tẩy chay Morocco, những người hâm mộ Ceuta có thể cân nhắc rằng người hâm mộ Morocco cũng đã đứng cạnh họ trong các trận đấu AFCON, hoặc liệu quan điểm của họ có thực sự là quan điểm của đa số người dân Tây Ban Nha, những người luôn chào đón sự đa dạng và thể thao. Bóng đá thường dạy chúng ta về những ranh giới vô hình, nhưng nó cũng dạy chúng ta rằng ranh giới đó không ngăn cản được niềm đam mê chung. Tôi nghe thủ môn kể về cách cô ấy đọc bước bụng, một thứ không có trong file xuất dữ liệu. Và tôi nghe những người hâm mộ Ceuta hô vang khẩu hiệu của họ trong sân vận động – một giai điệu chói tai, nhưng cũng cần được lắng nghe như bất kỳ bản ghi âm trận đấu nào.